Rusya'nın Küba ve Venezüella'ya füze konuşlandırma olasılığıyla ilgili soruları yanıtlayan Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Moskova'nın ulusal güvenliğin sağlanması için çeşitli seçenekleri gözden geçirdiğini söyledi. Bu yanıt 1962’deki Türkiye’nin de içerisinde olduğu Küba Füze Krizini akıllara getirdi.
Günlük basın toplantısı sırasında gazeteciler, Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov'un Küba ve Venezüella'ya füze konuşlandırma olasılığını ne doğrulayıp ne de yalanlamamasını gündeme getirdi.
Mevcut durumda Rusya'nın kendi güvenliğini nasıl sağlayacağını düşündüğünü anlatan Dmitriy Peskov, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Victoria Nuland'ın Ukrayna'da gerilimin tırmanması durumuna karşı 18 senaryo üzerinde çalıştıklarını anımsattı ve ekledi:
"Biz de çeşitli senaryoları gözden geçiriyoruz. Aslında bunların çok daha az olması gerektiğini düşünüyoruz, zira biz, sorumuzu son derece somut şekilde sunduk. Belki de çok karmaşık olmayan bir şeyi bu kadar karmaşık hale getirmeye gerek yok. Sorular, direkt ve somut bir şekilde yöneltildi."
Estonya'nın NATO'dan kendi topraklarına ek asker göndermesini talep etmesini ve İsveç'in Baltık Denizi'ndeki aktifliğini değerlendiren Dmitriy Peskov, tüm bunların gerilimi tırmandıran tarafın Rusya değil, Batı olduğunu gösterdiğini vurguladı.
Bu arada Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Batı'yla yürütülen müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması halinde Rusya yönetiminin ulusal güvenliği emin şekilde sağlayacak güçte olduğunu söyledi.
Sputnik'in haberine göre, Moskova'da Hırvatistan Dışişleri ve Avrupa İşleri Bakanı Gordan Grlic Radman'la bir araya gelen Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, görüşme sonrası düzenlenen ortak basın toplantısında açıklamalarda bulundu.
Lavrov, Batı'yla yürütülen müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması halinde Rusya'nın Batı'yla tek başına mücadele etmeye hazır olup olmadığı ve Çin'le işbirliğini derinleştirmeyi gerekli görüp görmeyeceği sorusu karşısında "Sizleri bir kez daha temin etmek isterim ki, her halükarda Rusya yönetimi, hem güvenlik hem de Rusya vatandaşlarının haklarının korunması açısından ülkenin çıkarlarını emin şekilde koruyacak güçte" yanıtını verdi.
Çin'in herhangi bir konjonktüre bağlı olmadığını ve Batılı ülkelerin ne düşündüklerinden bağımsız olarak gelişmeye devam ettiğini belirten Lavrov, Rusya-Çin işbirliğinin herhangi bir üçüncü ülkeyi hedef almadığının altını çizdi.
(Ekim 1959’da ABD ile Türkiye, İzmir’deki Çiğli Hava Üssü etrafındaki beş tesise toplam 15 Jüpiter füzesi konuşlandırılması için el sıkıştı. 1961’in ortalarında başlayan aktivasyon süresi Nisan 1962’de tamamlandı)
1962 KÜBA FÜZE KRİZİ NASIL GELİŞTİ
Küba Füze Krizi, ABD’nin Türkiye ve İtalya'ya, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) ise Küba’ya nükleer başlıklı füze yerleştirmesi ile başlayan; Ekim 1962’de dönemin iki süper gücünü karşı karşıya getiren ve dünyayı nükleer savaş tehdidi altında bırakan bunalım olarak anılıyor.
Küba Füze Krizi bunalımının temelinde yatan asıl neden ise Amerikan Hükümeti'nin Fidel Castro rejimini devirmek istemesiydi.
Fidel Castro’nun 1959 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin kontrolündeki Batista rejimini yıkarak iktidara gelmesi üzerine ABD, önce Amerikan Devletleri Örgütü (OAS) bünyesinde Latin Amerika ülkelerinin ortak harekatıyla "Castro Rejimi"ni yıkmayı denediyse de OAS üyeleri yalnızca "Castro Rejimi"ni kötülemekle yetindiler. Daha sonra ABD’ye kaçan Kübalı mültecilerin ABD Hükümeti'nin yardım ve desteği ile Küba’yı işgal etmesini içeren bir plan yürürlüğe konduysa da mültecilerin Domuzlar Körfezi Çıkartması'nda başarısızlığa uğraması, ABD’nin bu dolaylı müdahale girişimini sonuçsuz bıraktı.
Bunalımın bir diğer nedeni ise, Sovyetler, ABD’nin gerek OAS bünyesinde gerekse Domuzlar Körfezi Çıkartması’nda yaşadığı başarısızlıktan yararlanması ve Küba’daki "Castro Rejimi"ne destek olmaya başlamasıdır. SSCB, ihtiyaç duymamasına karşın Küba’nın şeker ihracatının büyük kısmını satın aldı ve Küba’ya olası bir Amerikan müdahalesine karşı güvence verdi.
Bir görüşe göre Küba bunalımının ortaya çıkardığı tehlike gerçek olmaktan çok görünüşteydi. Bu görüşe göre füzelerin yerleştirilmesi dönemin SSCB lideri Nikita Kruşçev açısından becerikli bir "Soğuk Savaş" oyunuydu ve füzeler dönemin ABD Başkanı J. F. Kennedy zorladığı takdirde sökülmek üzere yerleştirilmişti. Ancak sökme bedeli olarak Kruşçev, bazı ödünler beklemekteydi: Küba’nın işgal edilmeyeceğine dair güvence ve SSCB toprakları yakınına (özellikle Türkiye'ye) yerleştirilmiş füzelerin sökülmesi.
Dolayısıyla hem Türkiye hem de Küba tüm krizin ortasında kalmıştı.
28 Ekim 1962 tarihli mektuplar ve ABD’nin Küba’ya uygulanan ablukayı kaldırmasıyla bunalım atlatılmıştır.
Kruşçev’in füzeleri sökme kararı, NATO’da da rahatlama yaşanmasına neden oldu. Çünkü, 28 Ekim 1962 tarihli NATO Konseyi toplantısında ABD, Küba’yı işgal hareketine girişirse Türkiye’nin Sovyet işgaline uğrayabileceği ve NATO’nun savaşa sürüklenebileceğine değinilmişti. NATO Konseyi’ndeki bazı delegeler ABD’den Küba’yı işgal etmeme garantisi istemiş, ABD delegesi ise bu güvenceyi vermekten kaçınmıştı.
Haberi Kaynağından oku: Oda TV
Not : Bu haber ODATV internet sitesinden, Yeniistiklal.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak geldiği şekliyle alınmıştır. Bu haberlerin hukuki muhatabı haber kaynaklarıdır. Haberlerle ilgili her tür şikayetinizi [email protected] adresimize gönderebilirsiniz.
Yorum Yazın