Güleryüz Partners Ortağı Avukat Tarık Güleryüz ‘Unutulma Hakkı’nı değerlendirdi: “İnternet hafızasından silinmek için ne yapmalıyım?”

İnternet arama sonuçlarında kendiniz ile ilgili çıkan haber, fotoğraf, video, bilgi vb. gibi verilerin internet arama sonuçlarında yer almamasını isteme hakkınız olduğunu biliyor muydunuz?

Günümüz internet çağında, her türlü veri kayıt altına alınabiliyor ve bir kere kayıt altına alındıktan sonra hızlı ve geniş paylaşım ağı sebebiyle ortadan kaldırılması oldukça güç hale geliyor. İnternet arama sonuçlarında yer alan bilgileriniz sebebi ile uğradığınız zararı kanıtlayabildiğiniz ve bu verilere kamunun ulaşmasında herhangi bir yararın bulunmadığını ispatlayabildiğiniz takdirde “Unutulma Hakkı” talep edebileceğinizi ifade eden Güleryüz Partners Ortağı Avukat Tarık Güleryüz, bu hakkı elde etmenin yollarını paylaştı.

İnternetin hayatımızın her alanına hızlı bir şekilde girmesi, her türlü verinin saniyeler içerisinde kullanıcılara erişilebilir olması ve bir verinin yıllarca saklanabilmesi karşısında “unutulmak” yargı kararıyla da kabul edilen bir hak olarak gündeme geldi. Peki yasal olarak ‘Unutulma Hakkı’ şeklinde ifade edilen bu hak nedir, hangi koşullarda talep edilebilir ve bu hakkı elde etmek için ne yapmanız gerekir? Güleryüz Partners Ortağı Avukat Tarık Güleryüz, bireyin yaşamını özgürce sürdürmesi adına oldukça önem arz eden ‘Unutulma Hakkı’ konusunda yol gösterici bilgiler verdi.

Unutulma Hakkı: “Hayata temiz bir sayfa açmak gibi”

Unutulma Hakkı’nın, “bireyin geçmiştehukuka uygun olarak yayılmış ve doğru nitelikteki bilgilerinin zamanın geçmesine bağlı olarak erişimden kaldırılmasını ya da gündeme getirilmemesini talep edebilmesi” olarak tanımlandığını ifade eden Güleryüz Partners Ortağı Avukat Tarık Güleryüz, “Unutulma hakkı, kişilik hakkı değerlerinin bir uzantısıdır ve özel yaşamın korunması, gizliliği ve kişinin onuru gibi kavramlarla yakından ilişkilidir. Bireyin hayatına yeniden başlayabilmesi ve hayatına devam edebilmesi için hayati önem taşımaktadır.Çünkü bu hak, bireylere yeniden başlama imkânı vermekle toplum vicdanı yönünden önemli bir rol oynamaktadır. Diğer bir ifadeyle temiz bir sayfadan başlama olanağının sunulması, toplumsal bağışlayıcılığı da beraberinde getirmektedir” diye konuştu.

Bu hakkın aramasında, suç niteliği taşıyan verilere erişimin engellenmesinin, suçun caydırıcılığını azalttığı yönünde eleştirilerin de oldukça fazla olduğunu vurgulayan Avukat Güleryüz, “Bu noktada yapılacak değerlendirmede, unutulma hakkını ileri süren kişinin kaldırılmasını/silinmesini istediği veriler nedeniyle gördüğü zararın kamuoyunun haber alma hakkına ağır basıp basmadığının tartılması, her bir somut olay özelinde kamu menfaati ile kişilik hakları arasındaki hassas dengenin gözetilmesi gerekmektedir. Bu açıdan baktığımızda unutulma hakkı ifade ve basın özgürlüğünü belli ölçülerde sınırlamaktadır” dedi.

Emsal dava dönüm noktası oldu

Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın 2014 tarihli Google İspanya SL v. M.C.G. davası hakkında İspanya Yüksek Mahkemesi’ne bildirdiği görüş, hızlanarak genişleyen küresel veri akışında, kişilik haklarının korunması bakımından bir dönüm noktası olduğunu aktaran Güleryüz, “Divan, arama motorlarının yükümlülüklerini değerlendirdiği gibi, unutulma hakkının uygulanmasına ilişkin de önemli bir adım atmıştır. Bahse konu davada özetle, Google’a ismini yazması ile arama sonuçlarında çıkan haber bağlantılarının kaldırılmasını talep eden bir avukatın bu haberlerin ekonomik olarak işlerini olumsuz etkilediği iddiası yer almaktadır. Divan, somut olayın üzerinden 16 senenin geçtiğini ve kamu tarafından söz konusu bilgilere ulaşılmasında herhangi bir üstün yararın bulunmadığı ve veri öznesi başvurucu avukatın bahse konu içeriklerin kaldırılmasını talep etmekte haklı menfaati bulunduğu yönünde karar vermiştir” şeklinde konuştu. Güleryüz, Türk Anayasa Mahkemesinin ise unutulma hakkının değerlendirilmesine ilişkin bir davada, yayın içeriği, yayında kalma süresi, güncellik, kamu yararına katkı, habere konu kişinin ünlü biri olup olmadığı şeklinde başlıca kriterler belirttiğini vurguladı.

Başvuruların 46,2’si olumlu sonuçlanmış

İstenmeyen bir verinin kaldırılması amacıyla veri sorumlusuna başvuruda bulunmanın en hızlı yanıt veren koruma mekanizma olduğunu söyleyen Avukat Güleryüz, sözlerine şöyle devam etti: “Google’ın yayımladığı rapora göre, 2014-2020 arasında içerik kaldırma taleplerinden 46,2’si olumlu sonuçlandırılmış ve söz konusu içerikler Google’dan kaldırılmıştır. İçerik kaldırma başvurusuna ilişkin formda, ilgili verinin unutulma hakkını hangi yönüyle ihlal ettiğinin ve buna ilişkin sebeplerin açıklanması beklenmektedir. Başvuru sonrasında, kaldırma talebinin uygun olduğu kararına varılırsa ilgili veri, arama sonuçlarından kaldırılacaktır. İçerik kaldırma talebi olumsuz sonuçlandığı takdirde ise, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca öncelikli olarak Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na, sonrasında yargı makamlarına başvurudan oluşan bir koruma mekanizmanın işletilebilmektedir. Ne var ki yargı makamları nezdindeki süreçlerin sonuçlanmasının bir hayli zaman alması karşısında, unutulma hakkı bakımından beklenen korumayı sağlamaya elverişli ve etkin bir mekanizma olduğunu söylemek güçtür. Öte yandan unutulma hakkının uygulanış biçimi, söz konusu verinin ilgili siteden tamamen silinmesini gerektirmeyip farklı mekanizmalarla kişinin unutulma hakkı korunabilmektedir. İfade ve basın özgürlüğü ile unutulma hakkı arasındaki denge gözetilerek, anonimleştirme, deindeksleme veya içerik kısıtlamaları gibi mekanizmalar geliştirilmiştir.”