İstanbul’un su ihtiyacının karşılanması için milyarlarca lira harcanan ancak yapılan hatalar nedeniyle gövdesinde çatlaklar oluşan Melen’den sonra, Veysel Eroğlu döneminde yapılan bir baraj, yapılan hatalar nedeniyle atıl vaziyette bekliyor.
Kiğı Barajı ve Hidroelektrik Santrali’nde (HES), 2018'de enerji üretimine başlandı. Proje, dönemin bakanı Veysel Eroğlu'nun açıkladığı rakamla '2.4 katrilyona' yani 2.4 milyar liraya mal oldu. İnşaatı Özaltın Holding yaptı.
Ancak 11 Haziran 2020'de olan oldu. Kazı şevlerinde kayma meydana geldi. Yani barajın girişinde elektrik santralinin hemen yanında bulunan tesisin üzerine yamaçtaki toprak ve kayaların kaymasını önlemek için yapılan şevler işlevini yerine getirmemişti. Üretim durdu.
İKTİDARDAN YANIT YOK
Sözcü'den Yusuf Demir'in haberine göre; 'sorumlu kim, nasıl çözülecek' sorularını iktidar yanıtsız bıraktı. Enerji Bakanı, 'Benimle ilgili değil' diyerek soru önergelerini Tarım ve Orman Bakanı ve Ulaştrıma ve Altyapı Bakanı’na yönlendirdi. Onlardan da ses çıkmadı.
'GARANTİ KAPSAMI DIŞINDA'
Tek açıklama bir bürokrattan geldi:
Tam bir yıl önce Bingöl Valisi başkanlığında yapılan toplantıda DSİ 9. Bölge Müdürü Mahmut Dündar, bir gazetecinin “100 TL'ye alacağınız elektronik bir aletin TSE gereği iki yıl garantisi var, 2,4 milyara mal olan Kiğı Barajı'nın santral şevlerinin yıkılması sonucu 11 aydır enerji üretilmiyor, yüklenici firmanın bu konuda bu yapımdan dolayı bir sorumluluğu yok mu?” şeklinde sorusuna şu cevabı verdi:
“Barajın gövde bölümünün 15 yıllık garantisi var, heyelan nedeniyle çöken santral şevleri, garanti kapsamı dışında” dedi.
'İHMAL YOK'
Sorulan soru üzerine de DSİ’den şöyle bir açıklama yapıldı: “İhmal yok. İhmal olsaydı yeni bir ihale yapılmazdı. Bu doğal olabilecek bir olay. Ciddi bir heyelan geldi. Eğer ihmal olsaydı, bunun belli bir taahhüt süresi var firmanın 15 yıllık taahhüdü var herhangi bir durumda Genel Müdürlük böyle bir şeye izin vermezdi.”
Dolayısıyla projeyi hazırlayan firma, uygulayan müteahhit ya da bu işin sahibi ve denetiminden sorumlu DSİ’nin hiçbir kusuru yoktu.
UZMANLAR: PROJE VE DENETİM HATASI
Uzmanlar ise farklı görüşte. DSİ’de uzun yıllar görev yapan Su Politikaları Derneği Başkanı İnşaat Mühendisi Dursun Yıldız çok net konuştu
"Şev kayması doğal bir afet değildir. Şev durup dururken kaymaz. Proje ve denetim hatasıdır. Proje hazırlanırken şevin hangi eğimde açılıp güvenli bir şekilde nasıl duracağı hesaplanır. Buna şev stabilite hesabı yapılır. Sonra uygulamaya geçilir. Uygulamada toprağın kendisini tutma özelliği yanlış hesaplandıysa o şevler yatırılır. Bu süreçlerde sorun yaşanırsa şev kayar bu da doğal afet sayılamaz.
Bu süreçte iki sorumluluk vardı. Birincisi projenin altına imzasını atan kimse sorumlu odur. İkincisi, uygulamada ortaya çıkan sorunları müteahhitle, idare birlikte ele alıp riskli ortamlar için değerlendirmeler yapar."
95 MİLYON, 179.9 MİLYON OLDU
9. Bölge Müdürü geçtiğimiz yıl valilikteki toplantıda o soruya cevap verirken cümlesini şöyle tamamlamıştı:
“İşin sahibi Elektrik Üretim A.Ş.’dir. Sahada yapılan çalışmalar tamamlandı, işin projesi yapılıyor, 95 milyonluk bir bütçesi onaylandı, bir aya kadar ihale aşamasına gelmesini bekliyoruz.”
İşte o ihalenin bir yıl sonra 10 Ocak 2022 günü gizli kapaklı yapıldığı ortaya çıktı. Ama rakam 95 milyondan tam 179.9 milyon liraya fırladı.
İHALE ÖZEL OLARAK DAVET EDİLEN MÜTEAHHİTE VERİLDİ
“Bingöl Kiğı Barajı ve HES Tesisleri Santral Kazı Şevlerinde Oluşan Kaymaların Önlenmesi İnşaatı” ihalesi kimseye duyurulmadan yapıldı. İhale özel olarak davet edilen Özaltın'a 179.9 milyon TL'ye verildi. Barajı da, iktidarın birçok kez çalıştığı müteahhitlerden Özaltın yapmıştı. Özaltın’a 2.4 milyar TL ödenmişti.
Yani halkın 179.9 milyon lirası daha, projeyi hazırlayan firmanın ya da müteahhidin ya da işi denetlemekle sorumlu DSİ bürokratlarının yanlışı nedeniyle oluşan zararı düzeltmesi için gözde müteahhide aktarılacak.
İhale sözleşmesi DSİ ile Özaltın arasında 10 Şubat günü imzalandı. buna göre 25 Şubat'ta başlayacak çalışma 350 gün sürecek ve 10 Şubat 2023'te tamamlanacak.
SINIFINDA 4'ÜNCÜ
Kiğı Barajı 175 metre yüksekliğiyle Türkiye’de kendi sınıfında dördüncü, bütün barajlar içinde ise sekizinci sırada yer alıyor. 140 megavat kurulu güce sahip, yılda 450 milyon kilovat saat enerji üretim kapasitesi bulunan Kiğı Barajı ve HES, ürettiği enerjiyle 200 bin hanenin elektrik ihtiyacını karşılayabilecek.
ZARAR 1 MİLYAR LİRAYI BULACAK
Kiğılı’da tam 20 aydır elektrik üretilemiyor. Veysel Eroğlu’nun ekonomiye yıllık 300 milyon lira katkı sağlayacağını söylediği tesiste, üretimden kaynaklanan kayıp kaba bir hesapla o günkü rakamlara göre en az 500 milyon lirayı buldu. İnşaat nedeniyle bir yıl daha yani 300 milyon liralık üretim yapılamayacak. Böylece hatanın düzeltilmesi için 179.9 milyon TL ve üretimden kaynaklanan yaklaşık 800 milyon TL zararın toplamı 1 milyar lirayı bulacak.
Haberi Kaynağından oku: Karar
Not : Bu haber karar internet sitesinden, Yeniistiklal.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak geldiği şekliyle alınmıştır. Bu haberlerin hukuki muhatabı haber kaynaklarıdır. Haberlerle ilgili her tür şikayetinizi [email protected] adresimize gönderebilirsiniz.
Yorum Yazın